Turkish Management Review (TMR), bilimsel yayıncılıkta dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık, hesap verebilirlik ve akademik kayıtların güvenilirliğinin korunması ilkelerini benimser. Derginin yayın etiği uygulamalarında Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından geliştirilen ilkeler, rehberler ve akış şemaları esas alınır.
Bu politika; yazarlara, hakemlere, editörlere, yayın kurulu üyelerine, misafir editörlere ve yayın sürecinde görev alan diğer kişilere uygulanır.
TMR’de editoryal kararlar; çalışmanın derginin amaç ve kapsamına uygunluğu, özgünlüğü, bilimsel niteliği, yöntemi, alana katkısı, etik uygunluğu ve anlatım yeterliliği temelinde verilir.
Yazarların uyruğu, cinsiyeti, kurumu, akademik unvanı, siyasi görüşü, dini inancı, kişisel özellikleri veya ticari ilişkileri editoryal kararları etkileyemez. Olumlu, olumsuz, desteklenmeyen veya istatistiksel olarak anlamlı olmayan bulgular, yalnızca sonuçlarının niteliği nedeniyle ayrımcılığa uğramaz.
Yayıncı, imtiyaz sahibi, sponsorlar ve diğer kişi veya kuruluşlar editoryal değerlendirme ve yayın kararlarına müdahale edemez. Makale işlem ücreti, ücret muafiyeti veya indirimi; ön inceleme, hakem seçimi, hakemlik süreci ve kabul ya da ret kararı üzerinde etkili değildir.
Bir editörün yazarlarla, kurumlarla veya çalışma konusuyla ilgili çıkar çatışması bulunması hâlinde dosya, değerlendirmeyi bağımsız biçimde yürütecek başka bir editöre devredilir. Editörler ve yayın kurulu üyeleri tarafından gönderilen çalışmalar, ilgili kişinin karar sürecine erişemeyeceği bağımsız bir editoryal süreçte değerlendirilir.
Gönderilen çalışmalar; amaç ve kapsama uygunluk, bilimsel yeterlilik, özgünlük, yayın etiği, benzerlik durumu, yöntemsel yeterlilik ve yazım kurallarına uygunluk bakımından editoryal ön incelemeye alınır. Dergi, kapsam dışı, temel bilimsel ölçütleri karşılamayan veya ciddi etik sorun taşıyan çalışmaları hakem değerlendirmesine göndermeden reddedebilir.
Ön incelemeyi geçen çalışmalar, çift kör hakemlik sistemiyle en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilir. Hakemlere değerlendirmelerini tamamlamaları için kural olarak 30 gün süre verilir. Gerektiğinde ek hakem görüşü alınabilir.
Hakem önerileri editöre bilimsel değerlendirme desteği sağlar; nihai yayın kararı ilgili editör ve Baş Editörün sorumluluğundadır. Editör, hakem önerilerini gerekçeli olarak kabul etmeyebilir veya ek değerlendirme talep edebilir.
Hakemler uzmanlık, bağımsızlık ve olası çıkar çatışmaları dikkate alınarak seçilir. Yazarların hakem önerme veya hakem dışlama talepleri editör açısından bağlayıcı değildir.
Gönderilen makaleler, ek dosyalar, hakem raporları, editoryal yazışmalar ve karar süreçleri gizli akademik iletişim niteliğindedir. Editörler, hakemler ve yayın sürecinde görev alan kişiler bu bilgileri yetkisiz kişilerle paylaşamaz, kişisel çıkarları için kullanamaz veya çalışma yayımlanmadan önce içeriğinden yararlanamaz.
Hakemlerin kimlikleri, kendilerinin açık yazılı izni bulunmadıkça yazarlara veya üçüncü kişilere açıklanmaz. Etik ihlal iddialarının incelenmesi, hukuki yükümlülükler veya yetkili kurumların usulüne uygun talepleri gibi durumlarda gerekli bilgiler, yalnızca zorunlu olduğu ölçüde paylaşılabilir.
Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin ayrıntılar TMR Gizlilik ve Kişisel Verilerin Korunması Bildirimi’nde açıklanmaktadır.
Yazarlar, gönderdikleri çalışmanın özgün olduğunu, daha önce yayımlanmadığını ve aynı anda başka bir dergi veya yayın organının değerlendirmesinde bulunmadığını beyan eder.
Yazarlar;
ile yükümlüdür.
İntihal, öz intihal, mükerrer yayın, dilimleme, atıf manipülasyonu, veri uydurma, veri çarpıtma, sahte hakemlik, hakemlik sürecinin manipüle edilmesi ve yanıltıcı yazarlık uygulamaları kabul edilmez.
TMR’de benzerlik raporları, kaynakça ve usulüne uygun alıntılar hariç olmak üzere toplam benzerlik oranının en fazla %20, tek bir kaynaktan benzerlik oranının ise en fazla %3 olması ölçütleri dikkate alınarak incelenir. Bu oranlar tek başına intihal kararı oluşturmaz; benzerliklerin niteliği ve bağlamı editoryal olarak değerlendirilir.
Yazar olarak belirtilen her kişi;
olmalıdır.
Bu ölçütleri karşılamayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi; katkıda bulunduğu hâlde bir kişinin yazarlıktan çıkarılması; hediye, onursal, misafir veya gölge yazarlık uygulamaları kabul edilmez. Yazarlık koşullarını karşılamayan katkı sahipleri, izinleri alınarak teşekkür bölümünde belirtilebilir.
Sorumlu yazar; bütün yazarların çalışmayı gördüğünü, son sürümü onayladığını, yazar sırası üzerinde uzlaştığını ve gönderimden haberdar olduğunu güvence altına alır.
Gönderimden sonra yazar eklenmesi, çıkarılması veya yazar sırasının değiştirilmesi için gerekçeli bir talep ve bütün yazarların yazılı onayı gerekir. Kabul kararından sonra yazarlık değişiklikleri yalnızca istisnai ve gerekçelendirilmiş durumlarda değerlendirilir.
İnsan katılımcıları, kişisel verileri, kurumsal kayıtları, hassas bilgileri veya hayvanları içeren araştırmalar, uygulanabilir ulusal ve uluslararası düzenlemeler ile kurumsal etik standartlara uygun biçimde yürütülmelidir.
Etik kurul onayı gereken çalışmalarda kurulun adı, karar tarihi ve karar numarası makalede belirtilmeli; onay belgesi gönderim sırasında sisteme yüklenmelidir. Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalar için, gerekçesiyle birlikte “Etik Kurul Onayı Gerekmediğine Dair Beyan Formu” sunulmalıdır.
Katılımcıların bilgilendirilmiş onamı gereken araştırmalarda onamın nasıl alındığı açıklanmalıdır. Kimliği belirlenebilir kişilere ait görüntülerin, vaka bilgilerinin veya doğrudan alıntıların yayımlanması için gerekli izinler alınmalıdır. Çocuklar, bağımlı kişiler, çalışanlar veya diğer kırılgan gruplarla yürütülen araştırmalarda ilave etik tedbirler uygulanmalıdır.
Etik kurul onayının sonradan alınması, araştırma başlamadan önce alınması gereken bir onayın eksikliğini kendiliğinden gidermez. Editörler, etik uygunluğu yeterince gösterilemeyen çalışmaları reddedebilir veya ilgili kurumdan açıklama isteyebilir.
Yazarlar, hakemler ve editörler; bilimsel değerlendirmeyi etkileyebilecek veya etkiliyor izlenimi oluşturabilecek mali, kurumsal, mesleki, akademik ya da kişisel ilişkilerini açıklamalıdır.
Yazarlar çalışmanın bütün finansman kaynaklarını, proje numaralarını ve destekleyen kuruluşların araştırma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, yazım ve yayın kararındaki rollerini belirtmelidir.
Hakemler ve editörler, tarafsız değerlendirme yapmalarını engelleyebilecek bir çıkar çatışması bulunduğunda görevden çekilmelidir. Bir çıkar çatışmasının bulunması tek başına etik ihlal anlamına gelmez; çıkarın açıklanmaması veya değerlendirme sürecinin tarafsızlığını bozması etik sorun oluşturabilir.
Yazarlar, araştırma sürecini okuyucuların çalışmayı değerlendirebileceği ölçüde açık ve doğru biçimde raporlamalıdır. Veri toplama araçları, örneklem seçimi, analiz yöntemleri, dönüşümler, veri dışlama kararları ve kullanılan yazılımlar uygun biçimde açıklanmalıdır.
Etik, hukuki, ticari veya gizlilikle ilgili engeller bulunmadığında yazarların araştırma verilerini, analiz kodlarını ve destekleyici materyalleri güvenilir bir veri deposunda paylaşmaları teşvik edilir. Verilerin paylaşılamadığı durumlarda sınırlamanın nedeni açıklanmalıdır.
Editörler, yayımlanmış veya değerlendirilmekte olan bir çalışmanın güvenilirliği hakkında ciddi bir şüphe doğması hâlinde ham veri, analiz çıktıları, etik belgeler veya diğer araştırma kayıtlarını talep edebilir.
Yapay zekâ sistemleri, büyük dil modelleri, sohbet robotları ve diğer yapay zekâ destekli araçlar yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez. Bu sistemler çalışmanın doğruluğu, özgünlüğü, bütünlüğü ve etik uygunluğu konusunda sorumluluk üstlenemez.
Yazarlar; metin üretme veya yeniden yazma, çeviri, kodlama, veri analizi, görsel ya da şekil oluşturma ve benzeri amaçlarla üretken yapay zekâ kullandıklarında kullanılan aracın adını, kullanım amacını ve çalışmanın hangi aşamasında kullanıldığını açıklamalıdır. Yöntemsel kullanımlar yöntem bölümünde; yazım, dil veya sunum desteği ise uygun bir beyan ya da teşekkür bölümünde belirtilmelidir. Temel yazım denetimi, kaynakça yönetimi ve biçimlendirme araçlarının ayrıca açıklanması gerekmez.
Yapay zekâ destekli içerik kullanılmış olsa da çalışmanın doğruluğu, kaynakların gerçekliği, alıntıların uygunluğu, telif hakları, kişisel verilerin korunması ve intihalden kaçınma sorumluluğu bütünüyle insan yazarlara aittir. Yapay zekâ tarafından üretilen kaynaklar doğrulanmadan kullanılamaz.
Hakemler ve editörler, gizliliğinin korunacağı güvence altına alınmamış haricî yapay zekâ sistemlerine gönderilmiş makaleleri, ek dosyaları, hakem raporlarını veya editoryal yazışmaları yükleyemez. Yapay zekâ kullanımına editoryal olarak izin verilen istisnai durumlarda kullanım açıklanmalı ve nihai bilimsel değerlendirme insan tarafından yapılmalıdır.
Maddi nitelikteki yapay zekâ kullanımının açıklanmaması; durumun niteliğine göre açıklama talebi, düzeltme, ret, etik inceleme veya yayımlanmış çalışmanın geri çekilmesiyle sonuçlanabilir.
TMR aşağıdaki durumları olası yayın etiği ihlalleri arasında değerlendirir:
Etik bir kaygı, mümkün olduğunca somut bilgi ve belgelerle birlikte editor@turmr.com adresine bildirilebilir. İyi niyetle yapılan bildirimler gizlilik içinde değerlendirilir. Kimliği açıklanmayan bildirimler, yeterince somut ve doğrulanabilir bilgi içermeleri hâlinde incelenebilir.
Etik ihlal iddiaları tarafsızlık, gizlilik, delile dayalı değerlendirme ve ilgili taraflara cevap hakkı tanınması ilkeleriyle incelenir.
Editörler;
Editörler araştırma kurumlarının yerine geçerek araştırmacılar hakkında disiplin soruşturması yürütmez; ancak bilimsel kaydın güvenilirliğini korumak için gerekli editoryal kararları alır.
İnceleme sonucunda açıklama talebi, uyarı, dosyanın reddi, değerlendirme sürecinin sonlandırılması, düzeltme, endişe bildirimi, geri çekme, ilgili kurumların bilgilendirilmesi veya belirli bir süre yeni gönderi kabul edilmemesi gibi ölçülü işlemler uygulanabilir.
Yayımlanmış bir çalışmada, temel bulguları veya sonuçları geçersiz kılmayan önemli bir hata tespit edilirse düzeltme yayımlanır. Düzeltme metni özgün makaleyle karşılıklı olarak bağlantılı olur ve yapılan değişikliğin niteliğini açıklar.
Çalışmanın güvenilirliği hakkında ciddi ancak henüz sonuçlandırılamamış şüpheler bulunması, incelemenin uzun sürmesi veya ilgili kurumdan kesin sonuç alınamaması hâlinde endişe bildirimi yayımlanabilir.
Aşağıdaki durumlarda çalışma geri çekilebilir:
Geri çekme bildirimi gerekçeyi açıkça belirtir, özgün makaleyle bağlantılı olur ve kim tarafından başlatıldığını gösterir. Geri çekilen makale, hukuki veya kişisel güvenlikle ilgili zorunlu istisnalar dışında çevrim içi kayıttan tamamen kaldırılmaz; geri çekildiği açıkça işaretlenerek bilimsel kaydın parçası olarak korunur.
Yazarlar, henüz yayımlanmamış çalışmalarını geri almak istediklerinde gerekçeli taleplerini sorumlu yazar aracılığıyla editöre iletmelidir. Talebin bütün yazarlar tarafından bilindiği ve onaylandığı doğrulanabilir.
Editoryal ofis geri alma talebini yazılı olarak onaylayıncaya kadar çalışma değerlendirme sürecinde kabul edilir. Etik inceleme altında bulunan bir dosyanın geri alınması, derginin etik iddiaları inceleme ve gerektiğinde ilgili kurumlarla iletişim kurma hakkını ortadan kaldırmaz.
Yazarlar editoryal karara; önemli bir olgunun yanlış değerlendirildiğini, hakem veya editörün temel bir bilimsel ya da yöntemsel hata yaptığını veya derginin ilan edilen süreçlerinin uygulanmadığını düşünmeleri hâlinde itiraz edebilir.
İtirazlar, kararın gerekçelerine madde madde cevap verecek şekilde ve destekleyici bilgilerle birlikte editor@turmr.com adresine gönderilmelidir. Yalnızca karardan memnuniyetsizlik duyulması veya yeni bir değerlendirme talep edilmesi itiraz için yeterli değildir.
İtiraz, ilk karara doğrudan katılmamış bir editör veya çıkar çatışması bulunmayan bir kurul üyesi tarafından değerlendirilebilir. Aynı editoryal karar için kural olarak tek bir itiraz kabul edilir. İtiraz sonucunda verilen karar yazılı olarak bildirilir.
Derginin işleyişi, editörlerin veya hakemlerin davranışları, etik süreçler, gizlilik, ayrımcılık ya da diğer yayın uygulamaları hakkında şikâyette bulunulabilir. Şikâyetin ilgili olduğu kişi inceleme sürecine katılmaz; gerekli durumlarda konu bağımsız bir editöre veya geçici bir değerlendirme kuruluna devredilir.
Özel sayılar ve misafir editörler tarafından yönetilen dosyalar, derginin olağan editoryal, etik ve hakemlik standartlarına tabidir. Misafir editörler çıkar çatışmalarını açıklamak, tarafsız hakem seçmek ve editoryal gizliliği korumakla yükümlüdür.
Özel sayı editörleri tek başına nihai yayın kararı veremez. Baş Editör, derginin bilimsel ve etik standartlarının korunması bakımından özel sayılar üzerinde genel gözetim yetkisini sürdürür.
Bu politika, gönderim tarihine bakılmaksızın TMR’de değerlendirilmekte olan ve yayımlanmış bütün çalışmalar bakımından uygulanabilir. Yayımlanmış bir çalışma hakkında sonradan ortaya çıkan etik kaygılar, makalenin yayımlandığı tarihteki bilgiler ve geçerli etik standartlar dikkate alınarak incelenir.
Politikada açıkça düzenlenmeyen durumlarda COPE ilkeleri, rehberleri ve akış şemaları ile uygulanabilir ulusal ve uluslararası araştırma etiği standartları esas alınır.
TMR dergi sistemimizde ORCID entegrasyonu başarıyla tamamlanmıştır. Uluslararası indeksleme standartları gereği, dergimizde hesabı bulunan tüm araştırmacı ve hakemlerimizin profillerini güncelleyerek ORCID numaralarını sistemimize bağlamaları önemle rica olunur.
Prof. Dr. Taşkın KILIÇ, dergimizin Bilim Kuruluna katılmıştır.
Doç. Dr. Cem ANGIN, dergimizin Kamu Yönetimi Alan Editörü olarak görev almıştır.
Değerli hocalarımıza nazik kabulleri ve Turkish Management Review’e sağlayacakları katkılar için teşekkür ederiz.
Turkish Management Review’un yayın duyuruları, yeni makaleleri, editoryal içerikleri ve akademik yayıncılık paylaşımları için sosyal medya hesaplarımızı takip edebilirsiniz.
Turkish Management Review
Uluslararası, hakemli ve açık erişimli bilimsel dergi
e-ISSN: 2979-9767
Baş Editör: Doç. Dr. Nalan Sabır Taştan
Yayıncı ve İmtiyaz Sahibi: Dr. Öğr. Üyesi Kürşat Taştan
E-posta: editor@turmr.com
Yayın Etiği | Açık Erişim ve Lisans | Gizlilik Bildirimi | İletişim
Yayımlanan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı altında kullanıma sunulur.
Teknik altyapı desteği: OJSDergi.com
